Waldemar Mordechai Wolff Haffkine: Russian Microbiologist

Waldemar Mordechai Wolff Haffkine: Russian Microbiologist 

 डॉ. वाल्देमार मॉर्डेकाई वूल्फ हाफकीन: रशियन सूक्ष्मजंतुशास्त्रज्ञ

जन्म - मार्च 15

मृत्यू- 26 ऑक्टोबर

बालपण आणि शिक्षण 

डॉ. वाल्देमार मॉर्डेकाई वूल्फ हाफकीन एक रशियन सूक्ष्मजंतुशास्त्रज्ञ होते. हाफकीन हे यहूदी धर्मीय होते. पॅरिसमधील लुई पाश्चर संस्थेत काम करत असताना त्यांनी कॉलराविरोधी लस विकसित करून तिचे भारतात यशस्वीरीत्या परीक्षण केले. ते पटकी आणि ब्युबॉनिक प्लेग (गाठीचा प्लेग) वरची लस बनवणारे आणि त्यांची तपासणी करणारे पहिले सूक्ष्मजंतुशास्त्रज्ञ म्हणून ओळखले जातात. त्यांचा जन्म पंधरा मार्च 1860 रोजी बेर्डीन्स्क, रशियन साम्राज्य येथे झाला. त्यांचा मृत्यू 26 ऑक्टोबर 1930 मध्ये लुझान, स्वित्झर्लंड येथे झाला. ते जन्माने ज्यू धार्मिक होते व त्यांचे निवासस्थान हे रशियात होतं. रशियन नागरिकत्व त्यांना प्राप्त झालेले होते. 

X X

त्यांच्या संशोधनाचे कार्यक्षेत्र सूक्ष्मजंतुशास्त्र, प्रोटोझोआचा अभ्यास हे असून ते कार्यरत असलेली संस्था इंपीरियर नोव्हॉरेशिया विद्यापीठ आणि जेनिवा विद्यापीठ-पाश्चर इन्स्टिट्यूट हे आहे.त्यांनी प्रशिक्षण इंपीरियर नोव्हॉरेशिया विद्यापीठ मधून घेतले. त्यांनी केलेले महत्त्वपूर्ण संशोधन म्हणजे पटकीप्रतिबंधक लस ही होय.

मुंबईत परळ येथील सूक्षजीवशास्त्रात संशोधन करणाऱ्या आणि विविध लसींचे उत्पादन करणाऱ्या संस्थेला हाफकिन इन्स्टिट्यूट असे नाव दिले आहे.

X X

हाफकीन इन्स्टिट्यूटचा इतिहास

डॉ. वाल्देमार हाफकीन हे लुई पाश्चरचे विद्यार्थी होते. ते मार्च 1893 मध्ये हिंदुस्थानात आले आणि कलकत्त्यातील कॉलऱ्याच्या साथीविरुद्ध त्यांनी जणू एकाकी युद्ध पुकारले. पॅरीसमध्ये असताना त्यांनी विकसित केलेली कॉलऱ्याची लस ते लोकांना टोचू लागले. या लसीचे चांगले परिणाम दिसू लागल्यावर, मुंबईच्या गव्हर्नरने त्यांना मुंबईत आणि पुण्यात पसरलेल्या प्लेगच्या साथीचा मुकाबला करण्यासाठी बोलावले. 1896 मध्ये मुंबईत आल्यावर तेथील गव्हर्नरने हाफकीन यांना जेजे इस्पितळाच्या परिसरात एक प्रयोगशाळा उभारून दिली. हाफकीनने प्लेगच्या लसीचा शोध लावण्याचे आव्हान स्वीकारले आणि काही महिन्यात जशी हवी तशी प्राथमिक लस बनवली. या लशीचा पहिला प्रयोग हाफकीनने 10 जानेवारी 1897 रोजी स्वतःवरच केला. लशीमुळे कुठलाही अपाय न झाल्याने ही लस सुरक्षित आहे असे समजून लोकांना टोचण्यास सुरुवात केली. आणि खरोखरच पुण्या-मुंबईतल्या प्लेगची साथ आटोक्यात आली. या लसीमध्ये कालांतराने सुधारणा होत राहिल्या.

पुढे 10 ऑगस्ट 1899 रोजी गव्हर्नर लॉर्ड सँडहर्स्ट यांनी मुंबईच्या गव्हर्नरांचा एकेकाळचा राहण्याचा परळ येथे असलेला महाल डॉ. वाल्डेमार मॉर्डेकाई हाफकीन यांच्या स्वाधीन केला. तेथे डॉ. हाफकीनने "प्लेग रिसर्च लॅबॉरेटरी" स्थापन केली व स्वतः हाफकीन त्या संस्थेचे प्रमुख संचालक झाले. त्यांनी 1904 मध्ये हिंदुस्थान सोडल्यानंतर, 1906 मध्ये त्या संस्थेचे नाव बाँबे बॅक्टेरिऑलॉजी लॅबॉरेटरी झाले आणि 1925 मध्ये हाफकिन इन्स्टिट्यूट झाले.

X X

हाफकिन इन्स्टिट्यूट:

हाफकिन इन्स्टिट्यूट अथवा हाफकिन प्रशिक्षण, संशोधन व चाचणी संस्था ही भारतातील जीवाणू विज्ञानात संशोधन करणारी एक प्रमुख संस्था आहे. प्लेग रिसर्च लॅबोरेटरी या नावाने डॉ. वाल्देमार हाफकीन यांनी 10 ऑगस्ट 1899 रोजी जीवाणूविज्ञानविषयक संशोधन केंद्राच्या रूपात या संस्थेची स्थापना केली.

ही संस्था आता जैववैद्यकीय विज्ञानाच्या क्षेत्रात अध्यापन करणारी संस्था म्हणून काम करते आणि येथील एमएससी (मायक्रोबायोलॉजी, अप्लाइड बायोलॉजी अँड सेंद्रिय रसायनशास्त्र), पीएचडीसाठीचे अभ्यासक्रम मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न आहेत. संस्था (मायक्रोबायोलॉजी) आणि एम.डी (पी.एस.एम.) पदवी कार्यक्रम याव्यतिरिक्त, फार्मास्युटिकल आणि इतर आरोग्याशी संबंधित उत्पादनांसाठी विशेष चाचणी असाइनमेंट्स आणि प्रकल्प हाती घेते. पाय-आणि-तोंडाच्या रोगाच्या लसीच्या सुधारणात, टायफॉइडचे पाळत ठेवणे आणि सूक्ष्मजीवविज्ञानीय विश्लेषण, बॅक्टेरियामध्ये औषध प्रतिकारांचे प्रमाण, एड्सच्या रूग्णांमध्ये होणाऱ्या संसर्गाचा अभ्यास आणि सूक्ष्मजंतूंचा मुकाबला करण्यासाठी नवीन केमोथेरप्यूटिक एजंटच्या विकासासाठी संशोधन संस्था करते.

संस्थेच्या इतिहासाची माहिती देण्यासाठी मार्च 2014 मध्ये संस्थेच्या आवारात एक संग्रहालय उघडण्यात आले आहे.

हाफकिन संस्था मुंबई, भारतातील संशोधन संस्था हाफकिन प्रशिक्षण, संशोधन आणि चाचणी संस्था मुंबई परळ येथे आहे . "प्लेग रिसर्च लॅबोरेटरी" नावाच्या बॅक्टेरियोलॉजी रिसर्च सेंटर म्हणून डॉ. वाल्डेमार मोर्डेकाई हाफकिने यांनी 10 ऑगस्ट 1899 रोजी याची स्थापना केली. हे आता विविध मूलभूत आणि उपयोजित बायो-वैद्यकीय विज्ञान सेवा देते. संस्थेने मार्च 2014 मध्ये सूक्ष्म जीवशास्त्रातील संशोधन आणि घडामोडी प्रदर्शित करण्यासाठी संस्थेच्या आवारात एक संग्रहालय उघडले आणि संस्थेच्या इतिहासाची माहिती दिली.संस्थेला 2012 मध्ये आयएसओ मिळाले.

X X

View, Comments and share